Jarenlang pleit Forum voor Democratie, lange tijd als enige partij, voor het openhouden van het Groninger gasveld. De boodschap was duidelijk: win gas waar dat veilig kan, compenseer Groningers ruimhartig voor de schade, stel hen volledig schadeloos en laat hen bovendien meeprofiteren van de opbrengsten.
Het permanent sluiten van het grootste aardgasveld van Europa, terwijl Nederlanders gebukt gaan onder torenhoge energieprijzen, inflatie en steeds hogere belastingen, is volgens FVD nooit een verstandige keuze geweest. Toch besloot de politiek uiteindelijk tot volledige sluiting van het veld.
Vandaag de dag laait de discussie opnieuw op. Deskundigen waarschuwen voor mogelijke gas- en energieproblemen in de toekomst. Tegelijkertijd worden de installaties uit Groningen ontmanteld en zelfs overgedragen aan Oekraïne. Hoe heeft dit alles kunnen gebeuren? Een terugblik op een van de grootste fouten van de moderne politieke geschiedenis van Nederland.
De aardbevingen: feiten en context
De discussie over de gaswinning in Groningen wordt vaak gedomineerd door zorgen over aardbevingen. Die zorgen zijn begrijpelijk en verdienen serieuze aandacht. Tegelijkertijd is het belangrijk om de feiten in perspectief te plaatsen.
De eerste aardbeving die verband hield met de gaswinning werd op 26 december 1986 geregistreerd nabij Assen. Enkele jaren later, op 4 december 1991, vond de eerste aardbeving plaats binnen het gebied van het Groningen-gasveld zelf. Deze had een magnitude van 2,4 op de schaal van Richter.
De zwaarste aardbeving ooit in het gebied vond plaats op 16 augustus 2012, eveneens bij Assen: 3,6 op de schaal van Richter. Trillingen in deze categorie worden doorgaans ervaren als het voorbijrijden van een zware vrachtwagen. Glazen kunnen rinkelen en in oudere gebouwen kan lichte schade ontstaan, zoals verschoven dakpannen of scheurtjes in muren.
Juist daarom heeft FVD altijd een andere benadering voorgesteld dan de gevestigde partijen. Er wordt niet ontkend dat er schade kan ontstaan, maar het belangrijkste is om Groningers snel, ruimhartig en zonder bureaucratische obstakels compenseren. Daar komen twee dingen bij: allereerst is het mogelijk om gebouwen te verstevigen en aardbevingsbestendig te maken. In Japan kunnen flatgebouwen aardschokken van 7 op de schaal van Richter weerstaan. Ten tweede wordt de schade - die opgelost kan worden - misbruikt door de gevestigde politiek om het gasveld te sluiten. Onder het mom van 'veiligheid' wordt een andere agenda doorgedrukt, namelijk die van de energietransitie.
Jaren van politieke stilstand
Den Haag is nog steeds niet in staat om de schadeafhandelingen op een voortvarende manier te organiseren. Dit werd pijnlijk zichtbaar in 2022, toen tienduizenden Groningers digitaal en bij fysieke loketten in de rij moesten staan om in aanmerking te komen voor een vergoeding. De compensatie werd verdeeld volgens het principe “wie het eerst komt, wie het eerst maalt”. Voor veel gedupeerden bleek er simpelweg geen geld meer beschikbaar.
Tot op de dag van vandaag wachten veel Groningers nog altijd op een vergoeding voor schade aan hun woning. De frustratie en het wantrouwen richting de overheid zijn daardoor begrijpelijk groot.
FVD heeft daarom altijd gesteld dat de woede in Groningen niet alleen voortkomt uit de aardbevingen, maar vooral uit het trage en bureaucratische compensatieproces. Ironisch genoeg betalen Groningers ondertussen zelf ook de steeds hogere energierekening.
FVD waarschuwde al vroeg
Al ruim voordat de gaswinning definitief werd beëindigd sprak FVD zich uit tegen deze koers. Volgens Thierry Baudet was het sluiten van het veld niet alleen economisch onverstandig, maar ook geopolitiek naïef. Nederland maakte zichzelf daarmee afhankelijker van buitenlandse energiebronnen.
