Na grote maatschappelijke onrust heeft het kabinet eindelijk de voorgenomen plannen voor een algemene vermogensaanwasbelasting in box 3 laten varen. Het schrappen van deze uiterst onverstandige en controversiele maatregel, die belasting zou hebben geheven op geld dat mensen helemaal niet daadwerkelijk in handen hebben omdat het nog vastzit in bijvoorbeeld aandelen, wordt door de VVD trots gepresenteerd als grote overwinning.
Er is voor verstandig met zijn geld omspringend Nederland echter geen enkele reden om te juichen. Er ligt namelijk alweer een nieuw plan voor box 3 op tafel en dat belooft net zo weinig goeds als het oude voorstel.
De voorgeschiedenis
Jarenlang betaalden Nederlanders met veel spaargeld, aandelen, crypto of vastgoed in box 3 een vast belastingpercentage gebaseerd op een zogeheten fictief rendement. Een rechterlijk oordeel uit 2021 stelde echter dat dit geen eerlijk systeem was, omdat het in strijd was met het eigendomsrecht en het discriminatieverbod uit het EVRM. Vooral spaarders betaalden onder deze regeling jarenlang belasting over rendement dat zij helemaal niet hadden behaald. Hervorming van box 3 was hiermee noodzakelijk geworden, maar de belastingdienst en banken gaven aan dat een belasting gebaseerd op werkelijke winsten in box 3, de zogeheten vermogenswinstbelasting, vanwege verouderde computersystemen pas in 2030 of zelfs 2032 mogelijk zou zijn. Vanaf 2021 kwam er een tijdelijk overbruggingsstelsel, dat op dit moment nog steeds van kracht is. Maar in die systematiek betaalden sommigen volgens het kabinet te veel en anderen weer te weinig vermogensbelasting.
Om tot een definitieve oplossing te komen, kwam het kabinet met de heilloze Wet werkelijk rendement box 3. Eén van de onderdelen van die wet was dat er vanaf 2028 vermogensaanwasbelasting zou gaan gelden voor onder meer reguliere aandelen en crypto. Belasting op papieren winst dus. Vermogenswinstbelasting – belasting die betaald moet worden bij verkoop – zou enkel gaan gelden voor vastgoed en aandelen in startende ondernemingen. Dat idee stak zo slecht in elkaar en hield zo weinig rekening met hoe de economie daadwerkelijk functioneert, dat het al snel politiek onhoudbaar bleek.
Wat houdt het nieuwe Box 3 plan in?
Daarom komt VVD-minister Heinen van Financiën nu met een nieuw plan. Dat draait erom dat de vermogenswinstbelasting vanaf 2028 alsnog voor 90% van het vermogen in box 3, waaronder reguliere aandelen, gaat gelden. Andere onder box 3 vallende posten, zoals sommige vormen van crypto en fysiek goud en zilver, zullen vanaf 2030 via deze systematiek worden belast en vallen tot die tijd wél onder de vermogensaanwasbelasting. Daarover later in dit artikel meer.
Het gevolg van dit nieuwe plan is echter dat de belasting op vermogen voor veel meer mensen gaat gelden. Dit komt door het schrappen van het zogeheten heffingsvrij vermogen. Nu ligt dat voor een alleenstaande op 59.357 euro en voor iemand met een fiscale partner op 118.714 euro, waardoor over rente of rendement op vermogens onder dat bedrag nu dus geen belasting hoeft te worden betaald. In de nieuwe plannen wordt die voet in 2027, het overbruggingsjaar naar het nieuwe systeem, eerst gehalveerd en daarna volledig afgeschaft.
Hiervoor in de plaats komt een heffingsvrij inkomen. Dat was in de eerste versie van het box 3-plan vastgesteld op 1800 euro per jaar, maar wordt nu verlaagd tot een rendement van 1000 euro per jaar. Over al het rendement boven dit bedrag zal 36% (!) belasting gaan gelden, een van de hoogste vermogenswinstbelastingpercentages van Europa. Dit alles om het nieuwe plan financieel te dekken.
En dat is niet de enige maatregel die het kabinet neemt om lasten te verschuiven. Ook in box 2, relevant voor ondernemers, worden forse wijzigingen doorgevoerd. Zo wordt de mogelijkheid voor directeuren om geld uit hun eigen bv te lenen stapsgewijs beperkt van 500.000 euro naar 100.000 euro. Daarnaast worden ondernemers doormiddel van een tijdelijke verlaging van het hoge box 2-tarief verleid om eerder winst aan zichzelf uit te keren, zodat de overheid daar belasting over kan ontvangen.
De gevolgen van het nieuwe systeem
De gevolgen van de nieuwe box 3-methodiek zijn erg groot. Ten eerste neemt het aantal mensen dat in box 3 belasting moet betalen straks toe met zo’n 850.000 mensen. Het zou van 2,2 miljoen betalers naar ongeveer 3,1 miljoen gaan. Een groot deel van de kleine spaarders en beleggers kwam niet aan een vermogen van meer dan 59.357 euro, maar boekt wel elk jaar meer dan 1.000 euro winst. Precies zij, de gewone mensen die door verstandig met hun geld om te gaan proberen een beetje extra vermogen en bezit op te bouwen, worden door de nieuwe regels genadeloos hard gestraft.
Een rekenvoorbeeld
De gigantische gevolgen voor deze groep kunnen het best worden geïllustreerd met een voorbeeld.
Iemand die tien jaar lang zijn geld belegt ziet zijn vermogen gedurende die periode groeien van 30.000 euro naar 40.000 euro. In het tiende jaar besluit hij zijn winst te pakken door zijn aandelen te verkopen, waardoor hij in dat jaar een winst in box 3 van 10.000 euro heeft.
Dat betekent dat hij 36% belasting betaalt over 9.000 euro – de eerste 1000 euro rendement zijn immers belastingvrij – hetgeen neerkomt op 3.240 euro vermogensbelasting. Onder de huidige regels zou deze belegger onder het heffingsvrij vermogen blijven en dus helemaal geen belasting in box 3 betalen. Voor deze persoon verandert de te betalen belasting onder exact dezelfde omstandigheden dus van 0 euro in ruim 3000 euro. Een gigantisch verschil.
Uitzonderingen: cryptovaluta en edelmetalen
Bijzonder ongunstige regelingen zijn er in het nieuwe bestel bovendien voor crypto en fysiek goud en zilver.
Wie in crypto handelt via de bank of een andere beleggingsinstelling betaalt vanaf 2028 gewoon vermogenswinstbelasting, maar voor crypto in een eigen wallet geldt in ieder geval tot de volledige overstap naar vermogenswinstbelasting alsnog de vermogensaanwasbelasting. Precies de systematiek die als algemene maatregel eerder nog zoveel oproer veroorzaakte. Wie in het bezit is van een groeiende cryptowallet mag dus gaan betalen, zelfs als hij geen daadwerkelijke winst maakt, omdat hij niets verkoopt.
Voor goud en zilver geldt dat ETF’s vallen onder de financiële producten die in 2028 overgaan op vermogenswinstbelasting. Fysiek goud en zilver zullen echter naar waarschijnlijkheid pas in 2030 volgen. Dit betekent dat mensen die in het bezit zijn van fysieke edelmetalen nog vier jaar vermogensaanwasbelasting moeten betalen, met alle gevolgen van dien.
Slecht voor ondernemers en het investeringsklimaat
Niet alleen de spaarders en beleggers worden door deze maatregelen geraakt. Hun geld verdwijnt immers niet in de ether op het moment dat zij het ergens in steken. Integendeel, beleggingen leveren bijvoorbeeld geld op waarmee bedrijven kunnen investeren en daardoor groeien. Particuliere verhuur, al ten diepste onaantrekkelijk gemaakt door de wetten van Hugo de Jonge, is eveneens een economische dienst die via box 3 wordt belast.
Geld is de motor van de economie en hoe zwaarder de overheid het ondernemend inzetten ervan belast, hoe minder hard de economie zal gaan draaien. Dat zou slecht nieuws zijn in tijden dat het goed gaat, maar het gaat nu al matig met de Nederlandse economie.
Nederlandse ondernemers maken zich steeds meer zorgen over het ondernemingsklimaat. Uit een landelijke peiling blijkt dat drie op de tien ondernemers inmiddels niet meer in Nederland wil investeren en dat steeds meer bedrijven overwegen (gedeeltelijk) naar het buitenland te vertrekken. Belastingen, regeldruk en onvoorspelbaar beleid behoren tot de grootste oorzaken.
Bovendien loopt ons beleid ook compleet uit de pas met de landen om ons heen. Duitsland en België heffen respectievelijk 25% en 10% over werkelijke opbrengsten. Frankrijk schafte in 2018 zijn brede vermogensbelasting af en kent sindsdien alleen nog een belasting op zeer omvangrijk vastgoedvermogen. Nederland kiest daarentegen voor het belasten van winsten boven de 1000 euro. Daarmee wordt sparen en beleggen in Nederland stukken minder aantrekkelijk dan in veel vergelijkbare landen.
Vermogensbelasting is economisch onverstandig
Toch zijn wij niet enkel tegen het nu voorliggende voorstel voor box 3. Voor Forum voor Democratie is namelijk duidelijk dat vermogensbelasting als zodanig een slecht en onrechtvaardig concept is.
Mensen betalen al belasting over hun inkomen. Vervolgens betalen zij opnieuw belasting wanneer zij hun geld uitgeven via de BTW. Daarnaast worden zij geconfronteerd met tal van andere, vaak verborgen belastingen en heffingen, zoals accijnzen, energiebelasting en lokale lasten. Alsof dat nog niet genoeg is, wil de overheid dus óók belasting heffen over zelfs de meest bescheiden winsten op het vermogen dat mensen met hun reeds belaste inkomen hebben opgebouwd. Hetzelfde geld wordt daardoor keer op keer belast.
Dat ontmoedigt precies het gedrag dat Nederland nodig heeft, namelijk investeren, sparen, ondernemen en financiële zelfstandigheid.
Daar komt bij dat vermogensbelastingen in het algemeen relatief weinig belastinginkomsten opleveren, terwijl zij aanzienlijke economische schade kunnen veroorzaken doordat investeringen uitblijven, kapitaal naar het buitenland vertrekt en vermogensopbouw wordt afgeremd. Cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) bevestigen dat beeld. Het aantal OESO-landen met een algemene vermogensbelasting daalde van twaalf in 1990 naar slechts vier in 2017. In die vier landen bedroeg de opbrengst in 2016 slechts 0,2 tot 1,0 procent van het bruto binnenlands product en 0,5 tot 3,7 procent van de totale belastinginkomsten. Volgens de OESO hebben veel landen deze belasting juist afgeschaft vanwege de beperkte opbrengsten, hoge uitvoeringskosten en het risico op kapitaalvlucht.
Artikel gaat verder onder de afbeelding
De oorlog tegen bezit en spaarzaamheid
Uiteindelijk rijst ook de vraag of we bij het uitknijpen van spaarder en belegger te maken hebben met alleen maar dom beleid, dat rücksichtlos gericht is op het vullen van de schatkist, of dat de overheid belang heeft bij het financieel onderwerpen van miljoenen Nederlanders.
In feite is dat laatste al in grote mate het geval. Het enorme en groeiende leger ambtenaren en semi-ambtenaren verdubbelde de afgelopen tien jaar en omvat inmiddels meer dan 1,5 miljoen huishoudens. Ook het sociale zekerheidsstelsel is een opgezwollen ruif geworden waar 1,3 miljoen mensen uit eten. Daarmee heeft de regering een groot deel van ons land, ruim 40 Tweede Kamerzetels, al in de ketenen van financiële en daarmee mentale afhankelijkheid geslagen.
Dit monsterverbond heeft natuurlijk alle baat bij hogere belastingen voor mensen die hun eigen geld verdienen, omdat het geïnde geld via de staat in hun zakken vloeit, maar er speelt meer. De overheid en haar horigen voelen een diep ongemak over het bestaan van mensen die zelf iets bezitten, zelf iets opbouwen, zelf iets doen. Ze voelen afgunst en angst voor de vrije mensen, de mensen die zichzelf in stand houden, die zelf nadenken en die “nee” kunnen zeggen als je ze iets wil opleggen. Dat zijn de mensen over wie je niet kan heersen, de mensen die niet maakbaar zijn en die niet zomaar meedoen aan de utopische gelijkmaking van de gehele mensheid, die ons politieke systeem zichzelf tot doel heeft gesteld.
De reden dat de spaarder en de belegger worden gepakt, is dezelfde dat de boeren worden gepakt, of de vissers, of de MKB'ers. Om te doen met de mens wat links wil, om de hele mensheid te ontwortelen en iedereen gelijk te maken, moet je eerst iedereen zijn vrijheid ontnemen en vermogen is vrijheid. Daarom voert de regering deze oorlog tegen bezit en spaarzaamheid.
Schaf box 3 af
Werk, bezit, spaarzaamheid, verstandig beleggen, kunnen stijgen in de wereld, een eigen erf of bedrijf kunnen beginnen en van daaruit kunnen groeien, is juist de basis van de immense rijkdom en pracht van ons land. Nederland heeft behoefte aan een belastingstelsel dat werken, ondernemen, sparen en investeren beloont in plaats van bestraft.
Het nieuwe box 3-stelsel doet precies het tegenovergestelde. Het belast zelfs de meest bescheiden winsten, straft alternatieve manieren van beleggen als crypto, goud en zilver af, houdt de mensen klein en verslechtert het ondernemingsklimaat.
Forum voor Democratie kiest daarom voor een fundamenteel andere koers.
Wij willen box 3 volledig afschaffen. Wij zijn tegen vermogensbelasting als zodanig. Nederlanders moeten vrij zijn om vermogen op te bouwen voor hun pensioen, hun kinderen of hun eigen financiële zekerheid, zonder dat de overheid daar jaar na jaar een steeds groter deel van opeist.
Waardeert u wat we doen? Overweeg dan een donatie of word lid om ons werk te steunen!
