Waarom ik als christen actief ben voor Forum voor Democratie

Forum voor Democratie presenteert zich nadrukkelijk niet als een christelijke partij. Wat bezielt mij dan om als christen partijen als het CDA, de ChristenUnie en zelfs de SGP voorbij te gaan, en deze partij mijn stem te geven en ervoor actief te zijn? Onderstaand enkele fundamentele overwegingen die daarbij voor mij de doorslag geven.

1. Sinds de Verlichting is God doodverklaard
Het is sterk de vraag in hoeverre die Verlichtingsgeest aan de Kerk is voorbijgegaan.
Misschien wat gechargeerd, maar mij bekruipt soms het bange vermoeden dat met het heengaan van Cornelis Graafland ook de laatste gereformeerde die nog op zoek was naar God, ons is ontvallen.

De Kerk lijkt tegenwoordig vol te zitten met mensen die denken God - met eerbied gesproken - in hun binnenzak te hebben, en leven vanuit de bede: “Dank U dat ik niet ben zoals die anderen…” Vanuit die gedachte bedrijft men vervolgens politiek - zo nodig met een beroep op het Oude Testament (bij de SGP, zij het dat daar de profeten zijn ingeruild voor een beroep op Romeinen 13) of op de evangeliën (vooral bij de ChristenUnie, waar alles wordt gezet op de kaart van de navolging van Christus).

Feitelijk is er maar één partij die een dergelijke, even goedbedoelde als platvloerse politieke theologie genadeloos doorprikt, en dat is Forum voor Democratie.

God wordt daarbij, naar mijn overtuiging, te veel geïdentificeerd met de overheid. Wijzelf worden tot brave burgers gereduceerd (bij de SGP en door CDA’ers als Tijs van den Brink, die “de overheid willen kunnen vertrouwen”). Anderen hebben de neiging God in Jezus te reduceren tot een fatsoensrakker, die wij - om de lieve vrede wil - alleen maar hoeven na te volgen (bij ChristenUnie en CDA).

Feitelijk is er maar één partij die een dergelijke, even goedbedoelde als platvloerse politieke theologie genadeloos doorprikt, en dat is Forum voor Democratie.
Mijn ervaring de afgelopen jaren is dat velen binnen de partij opnieuw op zoek zijn naar de God achter Jezus, die zich op geen enkele manier laat identificeren met de staat of met allerlei supranationale actoren: de God die volstrekt ten onrechte werd doodverklaard - de even machtige als genadige Schepper van hemel en aarde.

2. De spanning tussen nu al en nog niet
Ik noemde de politieke theologie achter veel christelijke politiek vandaag platvloers, omdat die niet langer in staat lijkt de spanning tussen het oerchristelijke nu reeds en het nog niet van de verlossing uit te houden. Aangezien God was doodverklaard, heeft de mens besloten Gods scheppingswerk zelf ter hand te nemen, om het naar eigen believen te perfectioneren. Elk verondersteld probleem wordt daarbij direct politiek gemaakt, waarna bij voorkeur supranationale overheden worden belast met de oplossing ervan.

Wat daarbij vooral verbaast, is dat die politiek ook door christenen wordt gesteund - op wat gesputter vanuit de SGP na. Daarbij zien we christenen gezamenlijk met seculieren optrekken om nu eindelijk het Koninkrijk Gods, dan wel Gods vrederijk, hier op aarde definitief te vestigen.

Daarbij zien we christenen gezamenlijk met seculieren optrekken om nu eindelijk het Koninkrijk Gods, dan wel Gods vrederijk, hier op aarde definitief te vestigen.

Op tal van terreinen zien we dit streven terug. Op het gebied van gezondheid wordt via Pandemic Treaties en mRNA-vaccins gewerkt aan een dusdanige bescherming en verbetering van het menselijk lichaam, dat virussen er geen vat meer op zouden hebben. Op het gebied van klimaat wordt er via Green Deals en de bijbehorende energietransitie naar gestreefd heer en meester te worden over processen van klimaatverandering.

Om de houdbaarheid van onze verzorgingsstaat te garanderen, wordt vanuit de VN onder de vlag van Replacement Migration beleid voorgesteld dat lijkt de verspreiding van de volken na de torenbouw van Babel ongedaan te willen maken. Die migratie wordt hier vervolgens gefaciliteerd door het European Migration and Asylum Pact. Alsof dat nog niet genoeg is, laat de politiek zich opzadelen met zogenaamde Sustainable Development Goals, waarmee ze belooft voor eens en altijd een einde te maken aan armoede en ongelijkheid in de wereld.

Forum voor Democratie herkent hier - vaak intuïtief, soms zeer bewust - een politiek die ingaat tegen de fundamenten van onze joods-christelijke beschaving.
Namelijk de overtuiging dat dit aardse leven door menselijk streven niet te vervolmaken valt. Een politiek die streeft naar de definitieve vestiging van Gods vrederijk op aarde, dient om die reden te worden afgewezen als ketters.

Of het daarbij gaat om de ketterij van het pelagianisme (E.P. Meijering), het dopers radicalisme (A.A. van Ruler) of het gnosticisme (Eric Voegelin), maakt in dat verband niet zoveel uit. Al deze ketterijen worden gedreven door een hoogmoed die onvermijdelijk komt vóór de val.

3. Over hoogmoed en onnozelheid
Moet dat nu zo nodig: de huidige christelijke politiek van zoiets verschrikkelijks als ‘hoogmoed’ verdenken? Persoonlijk ben ik altijd geneigd uit te gaan van ieders goede bedoelingen. Maar inmiddels heeft de geschiedenis toch wel genoegzaam aangetoond dat de weg naar de hel daarmee geplaveid is (F.A. Hayek).

Daarbij past de vraag of in deze campagne de kracht van ons, door de Schepper gegeven, immuunsysteem niet structureel werd onderschat.

Wanneer je met de allerbeste bedoelingen blind bent voor de negatieve bijeffecten die je politiek heeft voor de samenleving, dan is sprake van onnozelheid. Die onnozelheid kun je seculieren verwijten, maar niet gelovige christenen die nog weet hebben van hun traditie. Wanneer laatstgenoemden vervolgens als christen de profetische stemmen die waarschuwen voor die bijeffecten wegzetten als enge populisten, en zichzelf daarbij de bede veroorloven: “Dank U dat ik niet ben zoals dezen…”, dan lijkt mij op zijn minst sprake van enige hoogmoed.

Zeker als christenen mogen we de ogen niet sluiten voor alle - door critici destijds al voorspelde - negatieve bijeffecten van de overheidsmaatregelen tijdens de coronaperiode, de universele vaccinatiecampagne incluis. Daarbij past de vraag of in deze campagne de kracht van ons, door de Schepper gegeven, immuunsysteem niet structureel werd onderschat.

Als gevolg van ons klimaatbeleid is energiearmoede schrikbarend toegenomen.
Netcongestie levert daarbovenop ook nog eens grote economische en maatschappelijke schade op door beperking van bedrijvigheid en woningbouw. Intussen vertellen wetenschappers ons dat de impact van dit beleid op klimaatverandering te verwaarlozen is, terwijl we ook nog eens het risico lopen de eerder ingezette vergroening van onze aarde af te remmen. Beter zou het zijn ons rentmeesterschap tegenover de schepping te paren aan een diep besef van onze nietigheid tegenover God en de door Hem geschapen natuurverschijnselen die wij onder het klimaat scharen.

Laten we als christenen ook niet de ogen sluiten voor de negatieve bijeffecten van het huidige migratiebeleid. Onderschat wordt nog steeds hoezeer migranten te lijden hebben onder gevoelens van vervreemding, met alle risico’s van dien op radicalisering van met name tweede- en derde-generaties nakomelingen. Nog los van de sociale ontwrichting in volkswijken, neemt ook de veiligheid op straat af - zeker voor vrouwen en seksuele en etnische minderheden in grote steden. Hetzelfde geldt voor tolerantie en het daarmee gepaard gaande onderlinge vertrouwen.

Wat ik binnen Forum voor Democratie zie, zijn mensen die lijden onder de leegte die de ‘dood van God’ heeft achtergelaten in ons alledaagse leven.

Ook als het gaat om de negatieve bijeffecten van goedbedoeld beleid, is Forum voor Democratie de partij die deze het meest consequent benoemt en daarvoor alternatieven bepleit.

Wat ik binnen Forum voor Democratie zie, zijn mensen die lijden onder de leegte die de ‘dood van God’ heeft achtergelaten in ons alledaagse leven. Om die reden zijn ze weer op zoek naar de God die ooit werd gezien als oorsprong van het leven en als oriëntatiepunt van onze beschaving. Tegelijkertijd zien ze een politiek die deze ervaren leegte probeert te compenseren door voor zichzelf de rol op te eisen die vóór de Verlichting nog aan God werd toegedacht. Waar dat toe leidt, hebben de Europese en wereldoorlogen sindsdien genoegzaam duidelijk gemaakt.

Maar de aantrekkingskracht van een politiek die het Gods vrederijk op aarde wil vestigen, lijkt intussen onverminderd groot. Binnen Forum heerst een diepgevoeld wantrouwen tegen een dergelijke politiek. Dat wantrouwen maakt dat de partij vooralsnog de voorkeur geeft aan vormen van principiële oppositie, waarbij de levensovertuiging achter de huidige politiek steeds opnieuw fundamenteel in twijfel wordt getrokken.

Het is tragisch dat partijen die zich regelmatig op de Bijbel beroepen en oproepen tot navolging van Jezus, daarvoor geen antenne meer blijken te hebben. Schrijnender nog: ze vertonen vaak dezelfde neiging tot demoniseren als seculiere partijen. Maar ook hier geldt: je gaat het pas zien als je het doorhebt. Daarom kan ik met een schoon geweten en vol overtuiging actief zijn voor Forum voor Democratie.