Onderwijs en Cultuur

Goed onderwijs vormt de basis van een gezonde samenleving. Kinderen moeten de fundamenten van taal, rekenen en beschaafde omgang meekrijgen, maar de nadruk is de laatste decennia te veel verschoven naar sociale projecten en te weinig naar kennisoverdracht. Forum voor Democratie wil die balans herstellen. Daarom pleiten we voor kleinere klassen, hogere salarissen voor fulltime leraren en meer professionele ruimte en vertrouwen voor de leraar zelf. Zo verbeteren we de kwaliteit van het onderwijs en maken we het leraarschap weer aantrekkelijk. Ook willen we de werkdruk drastisch verlagen door bureaucratie te schrappen en passend onderwijs grotendeels te vervangen door speciaal onderwijs, zodat ieder kind de aandacht krijgt die het nodig heeft.

Daarnaast staat keuzevrijheid centraal. Artikel 23 van de Grondwet moet behouden blijven, zodat bijzonder onderwijs de eigen identiteit kan bewaken en eigen aannamebeleid mag voeren. Scholen krijgen de vrijheid om extra vakken aan te bieden en differentiatie naar niveau blijft bestaan. Socialistische middenschool-experimenten wijzen wij af, en categorale gymnasia worden beschermd. Onze ambitie is om alle jonge mensen in Nederland te inspireren het beste uit zichzelf te halen, zonder het idee te pushen dat iedereen hetzelfde niveau hoeft te halen. We willen dan ook meer aandacht en ruimte voor talent en excellerende kinderen om hun eigen (versnelde of intensievere) leerpad te volgen. Zo zorgen we dat Nederland weer een land wordt waar kennis, kwaliteit en ambitie de norm zijn.

Wij willen:

• Kleinere klassen en lagere werkdruk: We verkleinen de klassen en verminderen de werkdruk, zodat leraren meer tijd en aandacht hebben voor hun leerlingen.
• Hogere salarissen voor fulltime leraren: We verhogen de salarissen van fulltime leraren, zodat het beroep aantrekkelijker wordt en meer mensen voor het onderwijs kiezen.
• Meer professionele ruimte en vertrouwen: We geven leerkrachten meer autonomie en vertrouwen in de inrichting van hun lessen, zodat zij hun vak met passie en kwaliteit kunnen uitoefenen.
• Behoud van bijzonder onderwijs: We behouden artikel 23 Grondwet, zodat scholen in het bijzonder onderwijs hun eigen identiteit en aannamebeleid kunnen behouden.
• Keuzevrijheid voor scholen: We behouden en verruimen de keuzevrijheid van scholen om extra vakken aan te bieden, zodat leerlingen zich breder kunnen ontwikkelen en scholen kunnen differentiëren.
• Terug naar speciaal onderwijs: We zetten in op herinvoering van het leerlinggebonden budget (‘het rugzakje’), zodat kinderen die speciale zorg nodig hebben weer goed worden ondersteund.
• Differentiatie behouden: We behouden differentiatie naar niveau, wijzen socialistische middenschool-experimenten af en beschermen categorale gymnasia, zodat kwaliteit en ambitie niet worden uitgevlakt.
• Topniveau als ambitie: We geven meer aandacht aan excellerende leerlingen, zodat talent en uitmuntende prestaties meer ruimte krijgen.
• Minder macht voor onderwijskoepels: We decentraliseren het onderwijs en geven individuele scholen meer autonomie, zodat beslissingen dichter bij docenten, ouders en leerlingen komen te liggen.
• Cultuur en muziek in onderwijs: We geven cultuur- en muziekeducatie een vaste plek in het curriculum, zodat alle kinderen toegang krijgen tot kunst en culturele vorming.
• Stoppen met seksuele indoctrinatie: We geven geen subsidies aan organisaties die seksualiteit opdringen aan kinderen, zoals Rutgers, en verbieden deelname van kinderen aan ‘pride parades’ en ‘dragqueenshows’, zodat scholen weer veilig en neutraal zijn.

Nederland kampt met een groot tekort aan vakmensen. In de zorg, de techniek, de bouw, het onderwijs en het ambacht is de vraag naar arbeidskrachten enorm, terwijl jongeren vaak worden geduwd richting theoretische of universitaire opleidingen waar lang niet altijd werk voor hen is. Het huidige onderwijssysteem richt zich dus te veel op algemene vaardigheden en de zogenoemde ‘kenniseconomie’, waardoor praktijkopleidingen zijn verwaterd en het aanzien van vakmanschap ten onrechte is gedaald. Dit leidt tot hoge uitvalpercentages en afgestudeerden die nauwelijks in staat zijn een specifiek vak uit te oefenen.

Forum voor Democratie wil het tij keren door beroepsonderwijs weer de plaats te geven die het verdient. Een vak leren betekent financiële stabiliteit, persoonlijke trots en maatschappelijke betekenis. Vakmensen verdienen vaak een uitstekende boterham en kunnen als ZZP’er nog veel meer opbouwen – een leven met vrijheid, extra bijverdiensten en de kans een eigen bedrijf te starten. Het gaat bovendien om eerbaar werk: bouwen, repareren en zorgen zijn activiteiten die direct bijdragen aan ons land. Door jongeren op te leiden tot vakmensen, verminderen we bovendien onze afhankelijkheid van arbeidsmigratie en zorgen we dat lonen en belastingen in Nederland blijven.

Ook de opkomst van kunstmatige intelligentie maakt de herwaardering van vakmanschap urgent. Spoedig zal AI veel administratieve banen vervangen, maar voorlopig zien wij computers nog geen hamer vasthouden, geen lasnaad leggen of patiënt verzorgen. Juist praktijkgerichte beroepen zijn toekomstbestendig en onmisbaar. Daarom wil FVD het beroepsonderwijs opnieuw inrichten met duidelijke praktische leerwegen, meer rol voor meester/gezel formules en nauwe samenwerking met bedrijven. We brengen ambachtstitels terug om eergevoel toe te voegen aan de verworven vaardigheden. Zo bereiden we jongeren voor op goedbetaalde carrières, maken we arbeidsmigratie overbodig en versterken we een zelfredzaam en welvarend Nederland.

Wij willen:

• Herinvoering ambachtstitels: We brengen ambachtstitels terug, zodat vakopleidingen meer aanzien krijgen en vakmanschap weer wordt gewaardeerd.
• Praktische leerwegen invoeren: We richten het (V)MBO in met specifieke vakgerichte leerwegen, zodat praktisch ingestelde leerlingen écht een vak leren en het aantal schooluitvallers daalt.
• Focus op vaardigheden en ondernemerschap: We leggen in de praktische leerweg de nadruk op vakmanschap en ondernemerschap, zodat jongeren direct inzetbaar zijn in zorg, techniek en bouw.
• Samenwerking met leermeesters en bedrijven: We laten onderwijsprogramma’s mede invullen door ervaren vakmensen en regionale bedrijven, zodat opleidingen aansluiten op de arbeidsmarkt.
• Arbeidsmigratie overbodig maken: We leiden meer Nederlandse jongeren op tot vakmensen, zodat tekorten in bouw en techniek worden opgelost en geld in Nederland blijft.
• Voorbereiding op de toekomst met AI: We integreren nieuwe technologie en AI in beroepsopleidingen, zodat vakmensen leren werken met moderne tools en hun positie op de arbeidsmarkt wordt versterkt.

Het hoger onderwijs is de afgelopen decennia uitgehold door massalisering, internationalisering en nivellering. Universiteiten en hogescholen zijn steeds meer gaan functioneren als diploma-fabrieken, waar de nadruk ligt op aantallen afgestudeerden in plaats van op kwaliteit en excellentie. Output-financiering – waarbij instellingen per diploma worden beloond – geeft een perverse prikkel aan universiteiten om het niveau te verlagen. Tegelijkertijd zijn toelatingseisen te laag en worden studenten nauwelijks geselecteerd op motivatie en talent. Hierdoor wordt het niveau uitgehold en daalt de waarde van een universitair diploma. Forum voor Democratie wil dat universiteiten weer centra van uitmuntendheid worden, waar kwaliteit en kennis voorop staan en waar studenten worden uitgedaagd om het hoogste niveau te bereiken.

Daarom pleiten wij voor strengere toelatingseisen, het stoppen van output-financiering en het terugbrengen van de Nederlandse taal als voertaal in het academisch onderwijs. Het aantal internationale studenten moet sterk worden beperkt, zodat universiteiten zich in de eerste plaats richten op Nederlandse studenten en cultuur. Ook schaffen we de NWO af, zodat universiteiten rechtstreeks vanuit het Rijk worden gefinancierd en meer pluriformiteit ontstaat in het onderzoek dat hoogleraren kunnen entameren. Tot slot willen we studenten sterker ondersteunen met een hogere basisbeurs en een ruimere OV-kaart. Zo versterken we de kwaliteit, de toegankelijkheid en de vrijheid van ons hoger onderwijs.

Het HBO speelt een onmisbare rol in de Nederlandse kenniseconomie. Het leidt studenten op die praktijkgericht onderzoek combineren met de toepassing van kennis in bedrijven, zorginstellingen en de creatieve sector. Toch is ook hier de massaliteit toegenomen en zijn opleidingen te breed en te algemeen geworden. Forum voor Democratie wil dat hogescholen weer echte beroepsopleidingen worden, waar kwaliteit en specialisatie vooropstaan. HBO-opleidingen moeten nauwer samenwerken met het bedrijfsleven en regionale instellingen, zodat afgestudeerden direct inzetbaar zijn in de praktijk. Het aanzien van het HBO moet worden versterkt als volwaardig traject naast het wetenschappelijk onderwijs, in plaats van als opstap naar de universiteit.

Wij willen:

• Nederlands terug als voertaal: We herstellen het Nederlands als hoofdtaal in het wetenschappelijk onderwijs, zodat studenten zich allereerst in hun eigen taal op hoog niveau leren uitdrukken.
• Strengere toelatingseisen invoeren: We verhogen de toelatingseisen voor universiteiten en hogescholen, zodat alleen gemotiveerde en talentvolle studenten worden toegelaten.
• Stoppen met output-financiering: We stoppen de beloning per diploma, zodat universiteiten en hogescholen weer op kwaliteit focussen - niet op kwantiteit.
• Instroom internationale studenten beperken: We beperken het aantal internationale studenten en stoppen met actief werven, zodat Nederlandse studenten voorrang krijgen.
• Studentenhuisvesting voor Nederlanders: We schaffen voorrangsregelingen voor internationale studenten af en geven Nederlandse studenten juist meer toegang tot huisvesting.
• Vrijheid van meningsuiting op universiteiten: We verbieden cancel culture, diversity officers en safe spaces, zodat universiteiten weer plekken zijn voor vrij debat en scherpe ideeën.
• NWO afschaffen: We schaffen de NWO af en laten universiteiten rechtstreeks door het Rijk financieren, zodat zij zelf hun onderzoeksprioriteiten bepalen en de diversiteit aan onderzoek wordt vergroot.
• Basisbeurs verhogen: We verhogen de basisbeurs en indexeren deze met de inflatie, zodat studeren weer betaalbaar wordt.
• OV-kaart verruimen: We maken de studenten-OV-kaart zowel doordeweeks als in het weekend geldig, zodat studenten zich vrij kunnen verplaatsen.

Het uit de VS overgewaaide woke-activisme rukt op in Nederland en beïnvloedt steeds meer facetten van ons publieke leven. Waar tradities, geschiedenis en cultuur juist moeten verbinden, worden zij door woke-activisme aangevallen en in twijfel getrokken. Scholen en jeugdtv-programma’s dragen ideologische boodschappen uit die kinderen verwarren en ouders verontrusten. Vooral transgender-ideologie wordt gepusht: jongeren worden aangemoedigd te twijfelen aan hun geslacht, met als gevolg dat zelfs kinderen op jonge leeftijd al hormoonremmers of onomkeerbare operaties ondergaan. Forum voor Democratie ziet dit als een gevaarlijke ontwikkeling die onschuldige en kwetsbare kinderen schade berokkent.

Wij willen paal en perk stellen aan deze ideologische indoctrinatie. Dat betekent een wettelijk verbod op transgender-propaganda in scholen en media, maar ook een verbod op hormoonbehandelingen en geslachtsoperaties bij minderjarigen. Daarnaast stoppen we subsidies aan organisaties die deze agenda actief uitdragen, zoals Rutgers. Ideologisch geladen vlaggen zoals regenboog- en Oekraïnevlaggen horen niet thuis op scholen of bij overheidsinstellingen: de overheid behoort neutraal te zijn. Ook trekken we de gemaakte excuses voor het slavernijverleden in en beloven we dat er nooit meer excuses of smartengelden worden aangeboden voor gebeurtenissen uit een ver verleden. Zo beschermen we kinderen, behouden we vertrouwen in het onderwijs en waarborgen we een neutrale publieke ruimte.

Wij willen:

• Geen excuses voor het verleden: We trekken de excuses voor het slavernijverleden in en stoppen met nieuwe excuses of smartengelden, zodat de overheid zich richt op de toekomst in plaats van op historische schuld.
• Verbod op activistische vlaggen: We verbieden het gebruik van activistische vlaggen door overheid en onderwijs, zodat de publieke ruimte neutraal blijft.
• Wettelijk verbod op transgender-propaganda: We verbieden transgender-propaganda op scholen en jeugd-tv, zodat kinderen beschermd worden tegen schadelijke ideologische beïnvloeding.
• Geen LGBT+-campagnes door de overheid: Overheidsinstellingen stoppen met het voeren van LGBT+-campagnes. Iedereen is vrij om te doen en laten wat men wil, maar belastinggeld hoeft daar niet heen en als ideologie hoeft het ook niet van overheidswege te worden gepromoot.
• Stoppen met subsidies voor activistische organisaties: We stoppen subsidies aan organisaties zoals Rutgers, zodat belastinggeld niet langer naar ideologische beïnvloeding gaat.
• Geen geslachtsverandering bij minderjarigen: We verbieden geslachtsveranderingsoperaties, hormoontherapie en puberteitsremmers bij minderjarigen, zodat kinderen worden beschermd tegen onomkeerbare beslissingen.

Onze geschiedenis, onze kunsten en ons erfgoed vormen de basis van onze nationale identiteit. Forum voor Democratie wil dat deze schatten niet alleen bewaard blijven, maar ook actief worden uitgedragen. Dat betekent meer aandacht in het onderwijs voor Europese cultuur, klassieke muziek, schilderkunst, monumenten en filosofie. Musea en media moeten een centrale rol spelen in het ontsluiten van ons culturele en intellectuele erfgoed. Onze monumenten en steden zijn tastbare herinneringen aan wie wij zijn en wat we in het verleden tot stand hebben gebracht, en verdienen bescherming en waardering. Ook toekomstige generaties moeten trots kunnen zijn op de gebouwen en kunstwerken die ons land kenmerken.

Cultuurbeleid hoeft niet duurder, maar moet wel zinvoller. Subsidies moeten gericht zijn op het conserveren en restaureren van erfgoed en het uitdragen van onze cultuur, niet op modieuze of ideologische projecten. Nieuwe (semi-)overheidsgebouwen moeten zó mooi zijn dat iedere Nederlander er trots op kan zijn – en een herbouw van het verloren gegane Paleis voor de Volksvlijt in Amsterdam zouden wij graag faciliteren. Daarnaast willen we inzetten op culturele diplomatie naar Frans model: Nederlandse literatuur vertalen en verspreiden via ambassades, en documentaires over onze geschiedenis internationaal toegankelijk maken. Zo versterken we onze eigen identiteit en dragen we die ook met trots uit naar de rest van de wereld.

Wij willen:

• Gratis toegang tot Rijksmusea: We maken Rijksmusea gratis toegankelijk voor Nederlanders, zodat onze cultuur en geschiedenis voor iedereen te ontdekken zijn.
• Subsidies voor erfgoedbehoud: We besteden subsidies aan conserveren, restaureren en expliciteren van erfgoed, zodat onze kunst en monumenten bewaard blijven.
• Behoud van het Frysk: We behouden het Frysk als tweede Rijkstaal, zodat regionale cultuur en identiteit beschermd blijven.
• Bescherming historisch erfgoed: We versoepelen regels voor modernisering van monumenten zolang het aanzicht behouden blijft en leggen geen hedendaagse etiketten op historische gebouwen, zodat de geschiedenis in ere wordt gehouden.
• Nieuwbouw in harmonie met erfgoed: We eisen dat nieuwbouw altijd past binnen het historisch aanzicht, zodat ons stadsbeeld en onze dorpen hun karakter behouden.
• Cultuur en filosofie in onderwijs en media: We geven meer aandacht aan de Nederlandse cultuur (en onze Europese cultuurfamilie), aan klassieke muziek, Europese schilderkunst en filosofie, zodat jongeren hun wortels en tradities beter leren kennen.
• Schoonheidseis voor nieuwe gebouwen: We verplichten dat alle (semi-)overheidsgebouwen architectonisch mooi en indrukwekkend dienen te zijn, zodat iedere Nederlander er trots op kan zijn.
• Kunstsubsidies op kwaliteit: Het subsidiebeleid in de cultuursector dient gericht te zijn op kwaliteit, niet op diversiteit of ideologie.