Uit eerdere onderzoeken kwam al naar voren dat particulieren vanuit Nederland jaarlijks miljarden euro’s naar het buitenland overmaken. Een arbeidsmigrant die hier werkt en een deel van zijn eigen salaris naar zijn familie overmaakt, is één ding. Maar hoeveel uitkeringen en toeslagen worden (deels) door in Nederland woonachtige immigranten naar het buitenland overgemaakt? Dat het gebeurt, is een feit, maar over de omvang en schade voor de Nederlandse economie die dergelijke praktijken teweegbrengen, is nauwelijks iets bekend.
Dat is voor Forum voor Democratie onacceptabel. Wie in Nederland een uitkering of toeslag ontvangt omdat hij onvoldoende inkomen heeft, maar tegelijkertijd structureel geld naar het buitenland overmaakt, moet we in beeld krijgen en aanpakken. Nederlands belastinggeld is er niet voor bedoeld om buitenlandse huishoudens te financieren of vermogen in het buitenland op te bouwen.
Daar komt bij dat er ook ieder jaar Nederlandse uitkeringen worden betaald aan mensen die zelf in het buitenland wonen. Onlangs werd zelfs bekend dat mensen die vanuit Nederland naar het buitenland vertrekken straks zes in plaats van drie maanden recht houden op hun WW. Tegelijkertijd blijkt controle op buitenlands inkomen en vermogen lang niet altijd eenvoudig. Hoeveel geld hiermee precies gemoeid is, waar het terechtkomt en hoeveel fraude en misbruik plaatsvindt, is iets waarin de Nederlandse overheid inzicht zou moeten hebben en krijgen.
Daarom stelt FVD-Kamerlid Milan Schenk maar liefst 55 Kamervragen aan het kabinet. Hij vraagt naar vijftien jaar aan geldstromen naar het buitenland, de relatie met uitkeringen en toeslagen, buitenlandse vermogens van uitkeringsontvangers, de export van Nederlandse sociale voorzieningen en de mogelijkheden om dit soort fraude en misbruik harder aan te pakken.
Nederland moet stoppen met naïef (belasting)geld uitdelen zonder voldoende zicht op waar het uiteindelijk terechtkomt. FVD wil de geldstromen blootleggen en misbruik aanpakken, zodat geld van Nederlanders ook daadwerkelijk in Nederland wordt geïnvesteerd.
Schriftelijke vragen van het lid Schenk (FVD) aan de minister van Financiën, de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de minister van Werk en Participatie en de minister van Justitie en Veiligheid over particuliere geldovermakingen naar het buitenland, de export van Nederlandse sociale voorzieningen en het voorkomen van misbruik van publieke middelen
- Is het kabinet bekend met omvangrijke particuliere geldovermakingen vanuit Nederland naar het buitenland, internationaal ook wel aangeduid als remittances?
- Hoeveel geld is de afgelopen vijftien jaar jaarlijks vanuit Nederland door particulieren naar het buitenland overgemaakt? Graag een overzicht per kalenderjaar.
- Naar welke dertig landen is de afgelopen vijftien jaar het meeste geld vanuit Nederland door particulieren overgemaakt? Graag een overzicht per land en per kalenderjaar.
- Welk aandeel van alle particuliere geldovermakingen in de afgelopen vijftien jaar had een bestemming binnen de Europese Unie en welk aandeel een bestemming buiten de Europese Unie?
- Welk aandeel van alle particuliere geldovermakingen in de afgelopen vijftien jaar had een bestemming binnen Afrika en het Midden-Oosten?
- Welke (overheids)instanties beschikken over gegevens over particuliere geldovermakingen naar het buitenland en op welke wijze worden deze gegevens verzameld?
- Worden uitsluitend bancaire overboekingen geregistreerd of ook geldtransfers via betaaldienstverleners als Western Union en MoneyGram en contant geld dat fysiek naar het buitenland wordt meegenomen?
- Beschikt het kabinet over inzicht in de omvang van informele geldovermakingen naar het buitenland, bijvoorbeeld via zogenoemde hawala-systemen of andere informele vormen? Zo ja, hoe groot wordt deze geldstroom geschat? Zo nee, waarom niet?
- Heeft het kabinet onderzoek laten verrichten naar de economische en maatschappelijke gevolgen van particuliere geldovermakingen naar het buitenland voor de Nederlandse economie, de binnenlandse consumptie, de belastinggrondslag of de kapitaaluitstroom? Zo ja, wat waren daarvan de belangrijkste conclusies en kunt u deze onderzoeken met de Kamer delen? Zo nee, waarom niet?
- Hoe verhoudt Nederland zich qua omvang van particuliere geldovermakingen naar het buitenland tot andere lidstaten van de Europese Unie?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt welk aandeel van alle particuliere geldovermakingen naar het buitenland in de afgelopen vijftien jaar afkomstig is van personen die fiscaal in Nederland gevestigd zijn en kunnen deze gegevens met de Kamer gedeeld worden?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt welk aandeel van alle particuliere geldovermakingen naar het buitenland in de afgelopen vijftien jaar afkomstig is van personen die slechts tijdelijk in Nederland verblijven, zoals arbeidsmigranten, en kunnen deze gegevens met de Kamer gedeeld worden?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt welk aandeel van de particuliere geldovermakingen naar het buitenland in de afgelopen vijftien jaar afkomstig is uit arbeidsinkomen, ondernemingsinkomen, pensioeninkomen, sociale uitkeringen, toeslagen en andere inkomensbronnen en kunnen deze gegevens met de Kamer gedeeld worden?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt in hoeveel gevallen ontvangers van Nederlandse sociale uitkeringen tegelijkertijd structureel geld naar het buitenland overmaken? Zo ja, om hoeveel personen gaat het jaarlijks in de afgelopen vijftien jaar en welke bedragen zijn daarmee gemoeid? Graag uitgesplitst naar uitkeringsregeling.
- Indien de gegevens genoemd in vraag 14 niet beschikbaar zijn, waarom worden deze gegevens niet geregistreerd?
- Is het kabinet bereid te onderzoeken in welke mate ontvangers van Nederlandse sociale uitkeringen tegelijkertijd structureel geld naar het buitenland overmaken? Zo nee, waarom niet?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt in hoeveel gevallen ontvangers van Nederlandse toeslagen tegelijkertijd structureel geld naar het buitenland overmaken? Zo ja, om hoeveel personen gaat het jaarlijks in de afgelopen vijftien jaar en welke bedragen zijn daarmee gemoeid? Graag uitgesplitst naar huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag en het kindgebonden budget.
- Indien de gegevens genoemd in vraag 17 niet beschikbaar zijn, waarom worden deze gegevens niet geregistreerd?
- Worden substantiële of structurele geldovermakingen naar het buitenland op enige wijze betrokken bij de beoordeling van het recht op sociale uitkeringen of toeslagen? Zo nee, waarom niet?
- Kunnen structurele geldovermakingen naar het buitenland aanleiding vormen voor een rechtmatigheidsonderzoek naar een sociale uitkering of toeslag? Zo ja, onder welke omstandigheden?
- Indien het antwoord op vraag 20 ontkennend luidt, waarom acht het kabinet dergelijke geldovermakingen niet relevant voor de beoordeling van de rechtmatigheid van sociale voorzieningen?
- In hoeverre wisselen het UWV, de Sociale Verzekeringsbank, gemeenten, de Belastingdienst, de Financial Intelligence Unit (FIU-Nederland) en andere betrokken instanties gegevens uit wanneer sprake is van substantiële geldovermakingen naar het buitenland?
- Beschikt het kabinet over signalen, risicoanalyses of onderzoeken waaruit blijkt dat Nederlandse sociale uitkeringen of toeslagen worden aangewend om personen in het buitenland financieel te ondersteunen? Zo ja, kan het kabinet deze met de Kamer delen?
- Heeft het kabinet inzicht in de mate waarin personen die langdurig afhankelijk zijn van Nederlandse sociale voorzieningen periodiek geld naar het buitenland overmaken?
- Beschikt het kabinet over gegevens waaruit blijkt welk deel van de particuliere geldovermakingen naar het buitenland afkomstig is van personen die een Nederlandse sociale uitkering of toeslag ontvangen? Zo ja, kunt u deze gegevens met de Kamer delen?
- Indien deze gegevens niet beschikbaar zijn, acht het kabinet het wenselijk deze in de toekomst structureel te registreren, zodat beter inzicht ontstaat in de relatie tussen particuliere geldovermakingen en het gebruik van Nederlandse sociale voorzieningen? Zo nee, waarom niet?
- Hoeveel personen ontvangen momenteel een Nederlandse sociale uitkering terwijl zij buiten Nederland wonen? Graag uitgesplitst naar uitkeringsregeling in de afgelopen vijftien jaar.
- Hoeveel publiek geld is hiermee jaarlijks gemoeid? Graag een uitsplitsing per uitkeringsregeling in de afgelopen vijftien jaar.
- Naar welke landen worden Nederlandse sociale uitkeringen uitgekeerd de afgelopen vijftien jaar? Graag een overzicht per land, het aantal ontvangers en het jaarlijks uitgekeerde bedrag.
- Hoe heeft het aantal personen dat een Nederlandse sociale uitkering ontvangt terwijl zij buiten Nederland woont zich sinds 2000 ontwikkeld? Graag uitgesplitst per regeling.
- Welke sociale voorzieningen en toeslagen kunnen op grond van nationale wetgeving, Europese regelgeving of internationale verdragen geheel of gedeeltelijk worden geëxporteerd naar het buitenland?
- Welke sociale voorzieningen en toeslagen kunnen niet naar het buitenland worden geëxporteerd? Op basis van welke juridische gronden is dat het geval?
- Kan het kabinet, voor zover deze gegevens worden geregistreerd, per sociale uitkeringsregeling aangeven hoeveel ontvangers uitsluitend de Nederlandse nationaliteit bezitten, uitsluitend een niet-Nederlandse nationaliteit bezitten en beschikken over zowel de Nederlandse als ten minste één andere nationaliteit?
- Beschikt het kabinet over gegevens omtrent het geboorteland van ontvangers van Nederlandse sociale uitkeringen die buiten Nederland wonen? Zo ja, kunt u deze met de Kamer delen?
- Indien de onder vragen 33 en 34 gevraagde gegevens niet beschikbaar zijn, waarom worden deze gegevens niet geregistreerd?
- Hoeveel ontvangers van Nederlandse sociale uitkeringen wonen buiten de Europese Unie?
- Hoeveel ontvangers wonen in landen waarmee Nederland een bilateraal sociaalzekerheidsverdrag heeft gesloten? Graag een uitsplitsing per land waarmee zo’n verdrag is gesloten.
- Heeft het kabinet onderzocht in hoeverre bestaande sociale zekerheidsverdragen ertoe leiden dat Nederlands belasting- en premiegeld structureel naar het buitenland vloeit? Zo nee, waarom niet?
- Acht het kabinet de huidige mogelijkheden om Nederlandse sociale uitkeringen naar het buitenland te exporteren nog steeds passend bij de oorspronkelijke doelstellingen van de betreffende wet- en regelgeving? Zo ja, waarom?
- Is het kabinet bereid de bestaande sociale zekerheidsverdragen en de exporteerbaarheid van sociale uitkeringen periodiek te evalueren op doelmatigheid, rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en financiële gevolgen voor de Nederlandse belastingbetaler? Zo nee, waarom niet?
- Hoeveel publiek geld is de afgelopen vijftien jaar in totaal via exporteerbare Nederlandse sociale uitkeringen naar het buitenland uitgekeerd? Graag een overzicht per kalenderjaar en per uitkeringsregeling.
- Beschikt het kabinet over aanwijzingen dat ontvangers van Nederlandse sociale uitkeringen of toeslagen tegelijkertijd vermogen opbouwen of aanhouden in het buitenland? Zo ja, wat wordt hier concreet mee gedaan?
- Worden buitenlandse bankrekeningen, onroerende zaken, ondernemingen en overige vormen van vermogen standaard betrokken bij de beoordeling van het recht op Nederlandse sociale uitkeringen en inkomensafhankelijke regelingen? Zo nee, waarom niet?
- Hoeveel onderzoeken naar vermogen in het buitenland zijn de afgelopen vijftien jaar verricht in het kader van de uitvoering van de Participatiewet, de WW, de WIA, de AOW, de Anw, de Wajong en overige sociale zekerheidsregelingen? Graag uitgesplitst per regeling en per kalenderjaar.
- Hoeveel van deze onderzoeken hebben geleid tot herziening van een uitkering, beëindiging van een uitkering, terugvordering van publieke middelen, een bestuurlijke boete en/of strafrechtelijke gevolgen?
- Wat was de totale financiële omvang van de onder vraag 45 genoemde terugvorderingen? Welk bedrag daarvan is daadwerkelijk geïnd?
- Hoeveel fraudezaken waarbij buitenlands vermogen, buitenlandse inkomsten of buitenlandse bankrekeningen een rol speelden, zijn de afgelopen vijftien jaar vastgesteld? Graag uitgesplitst per regeling en per kalenderjaar.
- Welke landen komen het vaakst voor in onderzoeken naar buitenlands vermogen of buitenlandse inkomsten van ontvangers van Nederlandse sociale voorzieningen?
- Zijn er landen waarmee Nederland onvoldoende gegevens kan uitwisselen om het recht op sociale uitkeringen of toeslagen adequaat te kunnen controleren? Zo ja, welke landen betreft dit en welke gevolgen heeft dit voor de praktijk omtrent de uitvoering?
- Acht het kabinet het wenselijk dat Nederlandse sociale uitkeringen worden verstrekt wanneer de rechtmatigheid daarvan vanwege een gebrek aan internationale gegevensuitwisseling niet of slechts beperkt kan worden gecontroleerd? Zo ja, waarom?
- Welke wettelijke mogelijkheden bestaan momenteel om substantiële of structurele geldovermakingen naar het buitenland te betrekken bij het toezicht op de rechtmatigheid van sociale uitkeringen en toeslagen?
- Zijn andere Europese landen beter in staat inzicht te verkrijgen in de relatie tussen particuliere geldovermakingen naar het buitenland en het ontvangen van sociale voorzieningen? Zo ja, welke landen betreft dit en welke lessen trekt het kabinet daaruit?
- Is het kabinet bereid een integraal onderzoek uit te voeren naar de relatie tussen particuliere geldovermakingen naar het buitenland, het gebruik van Nederlandse sociale voorzieningen, de export van Nederlandse uitkeringen en de mogelijkheden om misbruik effectiever te voorkomen? Zo nee, waarom niet?
- Kan het kabinet uitsluiten dat personen die langdurig afhankelijk zijn van Nederlandse sociale voorzieningen tegelijkertijd substantiële bedragen naar het buitenland overmaken zonder dat uitvoerende instanties daarvan kennis nemen? Indien dit niet kan worden uitgesloten, acht het kabinet het dan wenselijk dat hierin meer inzicht wordt verkregen? Waarom wel/niet?
- Deelt het kabinet de opvatting dat Nederlandse inkomensondersteuning die bedoeld is om een gebrek aan bestaansmiddelen op te vangen, niet structureel mag worden gebruikt om vermogen op te bouwen of huishoudens buiten Nederland te financieren wanneer de ontvanger tegelijkertijd stelt zelf onvoldoende middelen te hebben? Zo nee, waarom niet?
