Uit nieuw onderzoek van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) blijkt dat de financiële positie van huiseigenaren structureel verslechtert. NHG-directeur Van der Linde spreekt zelfs van "een keerpunt". Het meest verontrustend: onder huiseigenaren tot 34 jaar is het aandeel dat het eigen inkomen onvoldoende vindt om de woonlasten te dragen, verdubbeld.
Tom Russcher heeft daarom een uitgebreide set Kamervragen ingediend bij de minister van Volkshuisvesting.
De oorzaken van de gestegen woonlasten zijn wat FVD betreft namelijk niet zo ambigu: eindeloze massa-migratie waardoor de vraag kunstmatig toeneemt, stikstofbeleid dat nieuwbouw bemoeilijkt, jarenlang ruim monetair beleid van de Europese Centrale Bank waardoor huizen een investeringsobject worden, en klimaatbeleid waardoor er een stapeling van verduurzamingsverplichtingen, energiebelastingen en netbeheerkosten ontstaat.
Daarbij is veel van deze wetgeving afkomstig uit Brussel – kijk naar een richtlijn zoals de EPBD (Energy Performance of Buildings Directive) – waardoor het parlement steeds meer buitenspel komt te staan.
De gevolgen zijn ingrijpend. Mensen bezuinigen op vakanties, op een avondje uit, en zelfs op de boodschappen om hun hypotheek te kunnen betalen. Eén op de vijf ondervraagden kampt met stress, slapeloosheid en moedeloosheid. Dit past in een trend van dalende welvaart, koopkracht en kwaliteit van leven.
FVD verwerpt de gebruikelijke reflex van het kabinet om symptomen te bestrijden met nieuwe subsidies en inkomensafhankelijke regelingen en kiest voor de fundamentele oplossing: méér bouwen, minder regels en lagere lasten. Op deze manier krijgen onze inwoners weer een betaalbaar dak boven hun hoofd, neemt de stress af en kunnen zij weer genieten van het leven, inclusief vakantie en restaurantbezoek.
Vragen van het lid Russcher (FVD) aan de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening over onbetaalbare hypotheeklasten.
- Bent u bekend met het bericht "Zorgen bij huiseigenaren over hypotheeklasten: 'Echt een keerpunt'" en met het onderliggende onderzoek van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG)?
- Deelt u de analyse van NHG-directeur Van der Linde dat de financiële positie van Nederlandse huiseigenaren structureel verslechtert?
- Indien het antwoord op vraag 2 bevestigend luidt, wat is volgens de minister de grondoorzaak voor de verslechtering van deze positie?
- Wat is uw verklaring voor het gegeven dat het percentage huiseigenaren tot 34 jaar dat het eigen inkomen onvoldoende vindt om de woonlasten te betalen, is verdubbeld en acht u dit een aanvaardbare uitkomst van het gevoerde beleid?
- Erkent u dat de sterk gestegen huizenprijzen mede het gevolg zijn van een door de overheid kunstmatig beperkt woningaanbod en jarenlang ruim monetair beleid van de Europese Centrale Bank?
- Indien het antwoord op vraag 5 ontkennend luidt, waarom niet?
- In hoeverre dragen de stapeling van verduurzamingsverplichtingen, energiebelastingen en netbeheerkosten bij aan de structureel hoge woonlasten van huiseigenaren?
- Kunt u de bij vraag 7 aangeleverde kostenposten afzonderlijk kwantificeren?
- Wat zegt het over de wenselijkheid van verduurzamingsinvesteringen dat Roald van der Linde (directeur NHG) aangeeft dat de betalingsachterstanden voornamelijk worden veroorzaakt door verduurzamingsinvesteringen die jongeren moeten betalen omdat zij de hoge energieprijzen willen drukken?
- Hoe verhoudt de constatering dat Nederland nog altijd een van de landen met de hoogste woonlasten van de eurozone is, zich tot de belofte van opeenvolgende kabinetten dat wonen betaalbaar zou worden?
- Bent u bereid uit te sluiten dat de hypotheekrenteaftrek verder wordt afgebouwd of beperkt, gelet op de toenemende betalingsproblemen onder huiseigenaren?
- Hoe beoordeelt u het feit dat een groot deel van de ondervraagden bezuinigt op vakanties, restaurantbezoek en zelfs boodschappen om de woonlasten te kunnen dragen?
- Wat zeggen de bij vraag 12 beschreven bezuinigingen volgens u over de kwaliteit van leven, de bestedingsruimte en de koopkracht van hardwerkende Nederlanders?
- Wat gaat het kabinet doen aan psychische en financiële druk die het lasten- en woningbeleid op burgers legt, aangezien één op de vijf ondervraagden stress, slecht slapen en moedeloosheid ervaart door de financiële situatie?
- Deelt u de opvatting van FVD dat woonlasten stijgen wanneer het aanbod van woningen de vraag ernaar niet kan bijbenen?
- Indien het antwoord op vraag 5 ontkennend luidt, waarom niet?
- Indien het antwoord op vraag 15 bevestigend luidt, is de minister het dan met FVD eens dat de fundamentele oplossing voor de hoge woonlasten ligt in méér bouwen in plaats van in nieuwe subsidies, garanties of inkomensafhankelijke regelingen die de symptomen bestrijden? Zo nee, waarom niet?
- In hoeverre is EU-regelgeving – waaronder de herziene EPBD (richtlijn energieprestatie van gebouwen) en bijbehorende verduurzamingsverplichtingen – verantwoordelijk voor de gestegen woonlasten door enerzijds nieuwbouw duurder te maken en anderzijds kostbare energiebesparende verbouwingen af te dwingen?
- In hoeverre blijft er door de herziene EPBD nog beleidsruimte van het kabinet over om de woonlasten voor huiseigenaren te verlagen?
- Bent u bereid zich in Brussel in te zetten voor het terugdringen van deze verplichtingen?
- Kunt u een internationale vergelijking geven van de ontwikkeling van de woonlasten en huizenprijzen in Nederland ten opzichte van vergelijkbare EU-lidstaten over de afgelopen tien jaar, en daarbij aangeven welke landen erin slagen wonen wél betaalbaar te houden, inclusief een analyse over waarom hen dit lukt?
- Bent u bereid een concreet en afrekenbaar pakket te presenteren – inclusief lastenverlaging en versnelling van de bouw – dat de woonlasten voor met name jonge huiseigenaren binnen deze kabinetsperiode aantoonbaar verlaagt, en de Kamer daarover voor Prinsjesdag te informeren?
- Indien het antwoord op vraag 22 ontkennend luidt, waarom laat u deze groep in de steek?